Beroerte: snel herkennen, snel handelen

Informatie verzonden op 08-09-2026

In België worden gemiddeld 25.000 mensen per jaar getroffen door een beroerte. Bij volwassenen is een beroerte de belangrijkste oorzaak van verworven motorische beperkingen en de op één na belangrijkste oorzaak van ernstige cognitieve achteruitgang. De gevolgen kunnen dan ook groot zijn en een langdurige impact hebben op het dagelijks functioneren en de levenskwaliteit.

Herken een beroerte: BE-FAST

Bij een beroerte telt elke seconde. Hoe sneller de symptomen worden herkend en de behandeling wordt opgestart, hoe groter de kans op herstel. Tijdens een beroerte krijgen delen van de hersenen onvoldoende zuurstof. Zonder zuurstof kunnen in slechts één minuut ongeveer twee miljoen hersencellen afsterven. Daarom geldt: time is brain.

De BE-FAST-methode kan helpen om een beroerte snel te herkennen:

• B – Balance: zijn er plots problemen met het evenwicht?
• E – Eyes: zijn er plots problemen met het zicht of met het bewegen van de ogen?
• F – Face: is er sprake van een hangende mondhoek of asymmetrie in het gezicht? Verloopt glimlachen moeizaam?
• A – Arms: lukt het niet om beide armen op te heffen en omhoog te houden? Voelt een arm plots slap of gevoelloos?
• S – Speech: spreekt de persoon plots onduidelijk of heeft die moeite met spreken?
• T – Time: wacht niet af en zoek onmiddellijk medische hulp, ook als de klachten alweer verdwenen zijn.

Ook plotselinge gevoelloosheid of tintelingen aan één kant van het lichaam, ernstige hoofdpijn, duizeligheid of verwardheid kunnen signalen zijn.

Elke minuut telt

Een beroerte is een medische noodsituatie. Bij een vermoedelijke beroerte is een snelle diagnose essentieel. Bij een ischemische beroerte (herseninfarct) kan beeldvorming van de hersenen bepalen welke behandeling mogelijk is. In de zogenaamde hyperacute fase kunnen onder andere trombolyse (toediening van en intraveneus medicijn om het stolsel op te lossen) en trombectomie (rechtstreekse verwijdering van het stolsel uit de aangedane ader) worden ingezet om de bloedtoevoer naar de hersenen te herstellen.

Volgens recente Belgische cijfers neemt het aantal patiënten dat in deze hyperacute fase wordt behandeld toe. Het aandeel patiënten dat trombolyse kreeg, steeg van 17% in 2021-2022 naar 18,8% in 2024. Voor trombectomie steeg dit van 7,2% naar 9,5%. Tegelijk blijft een snelle en goed georganiseerde zorgketen belangrijk, van het herkennen van de symptomen en de eerste hulpverlening tot de behandeling en de verdere opvolging.

En daarna?

Een beroerte kan verschillende gevolgen hebben, afhankelijk van het getroffen hersengebied en de ernst van het letsel. Motorische beperkingen behoren tot de meest voorkomende gevolgen, maar ook cognitieve of psychische problemen kunnen een belangrijke impact hebben op het dagelijks leven.

Het herstel verloopt bovendien niet voor iedereen hetzelfde. Sommige mensen herstellen grotendeels, terwijl anderen langdurige beperkingen ervaren. De revalidatie kan enkele weken tot maanden duren. De grootste vooruitgang wordt doorgaans in de eerste weken en maanden gezien, maar ook daarna kan nog verbetering optreden. Een goede opvolging en revalidatie zijn daarom belangrijk om het functioneren en de zelfstandigheid zo goed mogelijk te ondersteunen.

Ook na de acute ziekenhuisfase blijft een multidisciplinaire aanpak noodzakelijk. Bij de verdere zorg is er onder meer aandacht voor neurologische symptomen, slikproblemen en de mate van zelfstandigheid. Ook een goede voorbereiding op het ontslag en de organisatie van de verdere zorg zijn belangrijke onderdelen van de zorgketen.

De rol van kinesitherapie

Kinesitherapie maakt deel uit van die verdere begeleiding. Na een beroerte kan de kinesitherapeut bijdragen aan het opnieuw opnemen van activiteiten en het ondersteunen van het functioneren. De begeleiding wordt afgestemd op de gevolgen van de beroerte en op de mogelijkheden en doelen van de patiënt.

Daarnaast is een beroerte grotendeels te voorkomen. Hoge bloeddruk, een hoog cholesterol, hartziekten, diabetes, obesitas, onvoldoende bewegen, alcoholgebruik en roken behoren tot de belangrijkste beïnvloedbare risicofactoren. Bij mensen die al een beroerte hebben doorgemaakt, is het bovendien belangrijk om het risico op een nieuwe beroerte zo veel mogelijk te beperken door risicofactoren goed op te volgen, medicatie correct in te nemen en medische controles te respecteren.

Een beroerte herkennen, snel handelen en vervolgens gericht werken aan herstel:
binnen elke fase van het traject is een goede samenwerking tussen patiënt en zorgverleners essentieel.

Dit artikel kwam tot stand op basis van inhoudelijke input van ABSG Neurologische Kinesitherapie, informatie van het RIZIV en het Belgische Cardiologische Liga.